ایرانیان جهان

آخرين مطالب

بدیل‌های ممکن نئولیبرالیسم خواندنی ها

بدیل‌های ممکن نئولیبرالیسم
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - روزنامه سازندگی /متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
درباره کتاب “بازپس‌گیری توسعه”

«بازپس‌گیری توسعه: یک راهنمای بدیل برای سیاست‌گذاری اقتصادی» نوشتۀ هاجون چانگ و آیلین گریبل، بررسی انتقادی سیاست‌های اقتصادی مسلط در جهت ارائۀ استراتژی‌های جایگزین برای پیشبرد توسعه است. این کتاب که اولین بار در سال 2004 منتشر شد، پارادایم مسلط نئولیبرال را به چالش می‌کشد و توصیه‌ها و بدیل‌هایی انضمامی و ممکن را برای کشورهای در حال توسعه ارائه می‌دهد. انتشارات لوح فکر این کتاب را به‌تازگی با ترجمۀ برزین جعفرتاش منتشر کرده است.
هاجون چانگ، اقتصاددان اهل کرۀ جنوبی و استاد اقتصاد در کالج مطالعات مشرق‌زمین و آفریقای دانشگاه لندن (SOAS) و از اقتصاددانان برجستۀ جهان است. جانگ پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه ملی سئول در دانشگاه کمبریج در رشتۀ توسعه اقتصاد سیاسی تحصیل کرد. آثار و مقالات او بیشتر متأثر از نوشته‌های اقتصاددانانی هم‌چون گونار میردال، کارل مارکس، فریدریش آوگوست فون هایک، جان کینز و فریدریک لیست است. چانگ اقتصاددانی عادی نیست؛ کسی است که معتقد است، تأثیر اختراع ماشین لباس‌شویی در توسعۀ اقتصادی بیشتر از اینترنت بوده و 95 درصد اقتصاد مبتنی بر عقل سلیم است که عمداً پیچیده‌اش کردند. هم‌چنین مدعی است بر اساس شواهد تاریخی، برای داشتن اقتصاد خوب نیازی به اقتصاددان خوب نیست. مهم‌ترین کتاب‌های او عبارتند از: «اقتصاد: راهنمای کاربردی»، «نیکوکاران نابکار» و «بیست‌وسه گفتار دربارۀ سرمایه‌داری» که یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های بین‌المللی بود. هاجون چنگ در آثارش با طرح مثال‌های پرشمار از تجربه‌های تاریخی و با تکیه بر دستگاه نظری نهادگرایی، مخاطبان خود را به پرهیز از کوته‌بینی، سطحی‌نگری، ایدئولوژی‌زدگی اقتصادی، تک‌ساختی‌بینی و تک‌سبب‌بینی تشویق می‌کند. مهم‌ترین امتیاز آثار او شاید نشان دادن زوایای جدید از تقدم رتبی مسائل سطح توسعه نسبت به سطوح خُرد و کلان است. هاجون چانگ در این مسیر به طرزی هوشمندانه از تاریخ یاری می‌گیرد و چنین نکته‌‌سنجی‌هایی، کتاب‌های او را در زمرۀ آثاری قرار می‌دهد که به کار مخاطبان این مباحث در ایران می‌آید. انتشارات روزنه هم کتاب «اقتصاد خوردنی» هاجون چانگ را با ترجمۀ محسن محمدی‌ایوانکی منشر کرده است. آیلین گریبِل هم استاد اقتصاد دانشگاه دِنور آمریکاست که در حوزۀ اقتصاد پولی و نظام مالی، مقالات متعددی منتشر کرده و در مقام اقتصاددان پساکینزی، چهره‌ای مطرح در این حوزه است. کتاب گریبِل با عنوان «وقتی اوضاع از هم نمی‌پاشد: حکمرانی مالی جهانی و مالیۀ توسعه‌ای در عصر عدم انسجام مانا» سال 2017 منتشر و در سال 2019 برندۀ جایزۀ گورنار میردال انجمن اروپایی و جایزۀ بهترین کتاب از سوی انجمن اقتصاد سیاسی بین‌الملل شد.
نویسندگان «بازپس‌گیری توسعه» با نقد رویکرد غالب در سیاست توسعۀ بین‌المللی شروع می‌کنند. رویکرد غالب بر بازارهای آزاد، مقررات‌زدایی، خصوصی‌سازی و کاهش دخالت دولت در اقتصاد تأکید دارد. نویسندگان استدلال می‌کنند که این سیاست‌ها اغلب به افزایش نابرابری، بی‌ثباتی اقتصادی و توسعه‌نیافتگی در بسیاری از کشورها منجر شده است. آن‌ها معتقدند باورهای رایج دربارۀ بازار آزاد اشتباه است. برای مثال بازارها همیشه کارا نیستند و می‌توانند به نتایج غیربهینه منجر شوند، به‌ ویژه در کشورهای درحال توسعه. مورد دیگر این است که تجارت آزاد بین‌المللی به نفع همۀ کشورها نیست و می‌تواند نابرابری‌های بین‌المللی را تشدید کند. هستۀ اصلی کتاب به تشریح سیاست‌های اقتصادی جایگزینی اختصاص دارد که می‌توانند منجر به توسعۀ پایدار شوند. این سیاست‌ها مبتنی بر شواهد تاریخی و تجربی اقتصادهای موفق به‌ ویژه در شرق آسیا هستند. برای مثال سیاست صنعتی انتخابی، بر خلاف تأکید نئولیبرالیسم بر بازار آزاد، با در نظر گرفتن نقش فعال برای دولت در بازار به ترویج صنایع اشاره دارد. این رویکرد در کرۀ جنوبی و تایوان منجر به رشد اقتصادی شده است. نویسندگان هم‌چنین نشان می‌دهند چگونه کشورهایی که سیاست کنترل سرمایه را اجرا کردند، مانند مالزی در طول بحران مالی آسیا، توانستند اقتصاد خود را به طور موثرتری نسبت به کشورهایی که این کار را انجام ندادند، تثبیت کنند. تقویت مقررات مالی یکی دیگر از استراتژی‌های کلیدی معرفی شده توسط کتاب «بازپس‌گیری توسعه» است. نویسندگان بر نیاز به چارچوب‌های نظارتی قوی برای جلوگیری از بحران‌های مالی تأکید دارند و تبیین می‌کنند باید اطمینان حاصل کرد که موسسات مالی به جای درگیر شدن در فعالیت‌های پول‌شویی به اقتصاد جامعه خدمت می‌کنند. در نهایت، مدیریت نرخ ارز استراتژی مورد پیشنهاد نویسندگان برای کشورهای درحال توسعه است.
علی دینی‌ترکمانی، عضو هیأت علمی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی در مقدمه‌ای که بر کتاب «بازپس‌گیری توسعه» نوشته دربارۀ اهمیت آن می‌نویسد: «این کتاب از چند زاویه حائز اهمیت است. اول این‌که نشان می‌دهد زبان تجزیه و تحلیل اقتصادی را نمی‌توان تنها به یک زبان، آن هم «مدل‌سازی آکسیوماتیک ریاضی‌گرا» تقلیل داد. می‌توان [با] روش‌های دیگر از جمله تطبیقی- تاریخی نیز به تجزیه و تحلیل‌های سودمند پرداخت و بینش‌های جدیدی ارائه کرد. دوم این‌که، آن‌چه را به‌عنوان آیین مقدس اقتصادی جاافتاده است با استناد به داده‌های تاریخی معتبر به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد، نمی‌توان در چارچوب دیدگاه‌های بازارگرایی مذکور و از طریق آزادسازی بازارها، خصوصی‌سازی بنگاه‌ها و دولت حداقل به توسعه دست پیدا کرد… تنظیم صحیح رابطۀ دولت و بازار یک چیز است و میدان دادن به بازارگرایی لسه‌فری چیز دیگر. سوم این‌که نشان می‌دهند، جایگزین نظری برای این دیدگاه‌ها وجود دارد. این برداشت که نظریۀ بازار آزاد جایگزینی ندارد، خود افسانه‌ای بیش نیست. مفاهیم و نظریه‌های نظام نوآوری ملی، نظام اقتصاد ملی، دولت توسعه‌خواه و سیاست صنعتی که عمدتاً مبتنی بر رویکرد تاریخی و نهادگرایی تکاملی مطرح شده‌اند، یکی از این جایگزین‌هاست.»
نویسندگان «بازپس‌گیری توسعه» معتقدند، مناسب بودن هر سیاست توسعه‌ای به شرایط خاص هر کشور مانند برخورداری از عوامل، کمیابی ارز خارجی، نزدیکی به بازارهای کلیدی، شرایط سیاسی و اجتماعی و مسائلی از این قبیل بستگی دارد. به اعتقاد آن‌ها سیاست‌گذاران کشورهای درحال توسعه می‌توانند به‌منظور افزایش توانایی در به‌کارگیری سیاست‌های اقتصادی بدیل به‌طور جمعی، کار کنند. در این رابطه، منطقه‌گرایی یا موافقت‌نامه‌های دوجانبه بین کشورهای درحال توسعه، به‌خصوص کشورهای خیلی فقیر یا خیلی کوچک، می‌تواند یک راهکار مهم برای افزایش قدرت چانه‌زنی در مقابل بازیگران خارجی باشد. علاوه بر این هماهنگی سیاستی بین کشورهای درحال توسعه شاید از هزینه و ریسک آزمایش یک سیاست جدید بکاهد.

لینک کوتاه:
https://www.iranianejahan.ir/Fa/News/1300201/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

آیپد غول‌پیکر؛ سورپرایز اپل برای طرفداران محصولات تاشو

ملاقات ظریف با سفیر ژاپن/ تاکید بر تقویت مناسبات دو کشور

ظریف با سفیر چین دیدار کرد

خروج از NPT نیاز حیاتی ما و پاشنه آشیل غرب

نظامیان یمنی با ناوهای آمریکایی درگیر شدند

پیام دکتر «حسین میرمحمدصادقی» به فعالین تولیدی و اقتصادی

عکس | شرمساری رئیس جمهور آمریکا از افشای رسوایی جنسی؛ نفر اول ایالات متحده استیضاح شد!

کابینه ترامپ مملو از طرفداران اسرائیل است/ کینه از نتانیاهو کارساز خواهد شد

بلومبرگ فاش کرد: ترکیه برای تصرف همه مناطق کردنشین سوریه آماده میشود

پاداش 10 میلیون دلاری برای دستگیری الجولانی پابرجاست؟ + عکس

فؤاد حسین: کنترل مناطق مختلف سوریه به دست گروه‌های مسلح، اوضاع آن را پیچیده‌تر کرد

هر رنگ مواد غذایی چه حسی در شما ایجاد می‌کند؟

سفر به مصر/ گامی در راستای احیا و‌تقویت روابط تهران و قاهره

فعالان اقتصادی با پرداخت بموقع مالیات در عمران استان نقش آفرین بوده اند

در دیدار ظریف با سفیر ژاپن

زمینه‌های همکاری تهران و توکیو در دیدار سفیر ژاپن با ظریف بررسی شد

لوکا مودریچ، پرافتخارترین بازیکن تاریخ رئال مادرید با 28 جام مختلف

قهرمانی آسان رئال مادرید با برتری مقابل رقیب مکزیکی

اختصاصی طرفداری؛ وینیسیوس این 24 ساعت شگفت‌انگیز را فراموش نمی‌کند! / عکس

باند قاچاق که با فریب دختران از آنها به عنوان پیک موادمخدر استفاده می‌کرد متلاشی شد

نویسنده همدانی نامزد دریافت جایزه بین‌المللی شهید سلیمانی شد

ظریف: تقویت مناسبات ایران و ژاپن در راستای منافع دو کشور و صلح و ثبات منطقه است

ظریف: تقویت مناسبات ایران و ژاپن در راستای صلح و ثبات منطقه است

برترین مهار‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هفته 6 لیگ قهرمانان اروپا

خلاصه بازی رئال مادرید 3-0 پاچوکا (فینال جام بین قاره‌ای 2024)

باند قاچاق که با فریب دختران به بهانه ازدواج از آنها به عنوان پیک بین‌المللی موادمخدر استفاده می‌کرد، متلاشی شد.

آثار افغانستانی ها در سینما حقیقت + فیلم

تماس تلفنی استارمر با ترامپ / دفتر نخست وزیر انگلیس بیانیه داد

پاداش 10 میلیون دلاری آمریکا برای اطلاعات درباره الجولانی

آمادگی برای دفاع از حرم تکلیف شرعی همگان است + فیلم

بررسی ابتکارات دوجانبه توکیو در دیدار سفیر ژاپن با ظریف

آنچلوتی پرافتخارترین سرمربی تاریخ رئال مادرید شد!

تاکید بر تنظیم توافقات عملیاتی بر اساس برنامه 25ساله

آغاز پروازهای مستقیم کابل-دوحه با حضور مقامات افغان و قطری

جایزه 10 میلیون دلاری آمریکا برای الجولانی همچنان پابرجاست

نقش آفرینی «ایلان ماسک» در سیاست داخلی انگلیس

پاداش 10میلیون دلاری برای دستگیری جولانی!

جلالی: آمریکا مدعی دموکراسی، اما مدافع دیکتاتوری در نظام بین‌الملل است

گفت وگوی تلفنی استارمر با ترامپ درباره روابط دوجانبه و تحولات بین‌المللی

آمریکا: جایزه 10 میلیون دلاری برای الجولانی همچنان پابرجاست

بنزین گمشده

بدیل‌های ممکن نئولیبرالیسم

قتلگاه کورسک

از شام تا زنگزور؛ میدان زور‌آزمایی تهران، مسکو وآنکارا

وفـادار یا طلبکار؛ تندروها از نظام چه می‌‏خواهند؟

مجمع کاردینال‌ها

رسانه عبری: آیا ترکیه و سوریه می‌توانند آزادی عملیات اسرائیل را محدود کنند؟

فرماندار کالیفرنیای آمریکا وضعیت اضطراری اعلام کرد

پهپاد یمنی در راه سرزمین‌های اشغالی

آتش سوزی گسترده در استادیوم شهر حلب سوریه